Forex piyasasında işlem yaparken, çoğu yatırımcı odak noktasını fiyatın yönüne, destek/direnç seviyelerine veya formasyonlara verir. Ancak bu kadar uğraşın sonunda, kazandığınız birkaç pipin önemli bir kısmı elinizden kayıp gidiyorsa, durup bir daha düşünmek gerekir. Çünkü kazancınızı doğrudan etkileyen bir başka faktör daha var: spread.
Bu yazıda, forex işlemlerindeki spread kavramını, neden önemli olduğunu, hangi durumlarda zarar ettirdiğini ve bazı brokerların gizli maliyet yöntemlerini dürüstçe konuşacağız.
Spread Nedir, Ne Değildir?
Spread, bir paritenin alış (bid) fiyatı ile satış (ask) fiyatı arasındaki farktır. Mesela EUR/USD paritesinde alış fiyatı 1.0850, satış fiyatı 1.0852 ise spread 2 pip’tir. Bu, işlem açtığınız anda, piyasada hiç hareket olmasa bile otomatik olarak 2 pip zararda başladığınız anlamına gelir.
Spread, aracı kurumun kazanç sağladığı en temel yollardan biridir. Her ne kadar “komisyonsuz işlem” gibi sunulsa da, aslında işlem maliyetini doğrudan spread üzerinden alırlar.
Spread Her Zaman Sabit mi?
Hayır. İşte burada işin rengi değişiyor. Bazı brokerlar sabit spread sunar, bazıları ise değişken (floating) spread ile çalışır. Değişken spread, piyasadaki volatiliteye bağlı olarak anlık olarak artar veya azalır.
Örneğin normalde 1-2 pip olan EUR/USD spread’i, FED faiz kararı anında bir anda 10-15 pip’e kadar yükselebilir. Siz de o anda pozisyon açarsanız, daha işlemin yönünü bile göremeden ciddi bir kayıpla başlarsınız.
Bazı yatırımcılar bu spread artışlarını fark etmeden işlem açtıkları için, “haber anında hep zarara giriyorum” diyerek teknik analizlerini sorgular. Halbuki sorun analizde değil, brokerin uyguladığı anlık yayılmadadır.
Gizli Maliyet: Sadece Spread mi Var?
Ne yazık ki hayır. Spread dışında bazı brokerlar, “komisyonsuz” gibi gözüken hesaplarda aslında ekstra komisyonları farklı başlıklarla uygularlar. Bunlardan bazıları şunlardır:
- Slippage (kayma): İşlem emriniz, verdiğiniz fiyattan değil, daha kötü bir fiyattan gerçekleşir.
- Re-quote: Emir verirken sistem sizi geciktirir, fiyat değişti diyerek işlemi yeniden onaylatır.
- Swap dışında kesintiler: Swap-free hesaplarda görünmeyen taşıma ücretleri ya da gecelik sabit kesintiler uygulanabilir.
Bir diğer gizli maliyet ise “platform hızı” ile ilgilidir. Özellikle düşük kaliteli platformlar, işlem emrini gecikmeli ilettiği için sizin zararlı bir fiyattan işleme girmenize neden olabilir. Bu teknik sorunlar maliyet gibi görünmese de, toplam kazancınızı doğrudan etkiler.
Düşük Spread Her Zaman İyi midir?
Düşük spread cazip gibi görünse de, bu tek başına yeterli değil. Çünkü bazı aracı kurumlar spread’i düşürüp komisyonu yükseltebilir. Veya düşük spread vaadiyle müşteri çekerken, işlem yoğunluğunda sistem donmaları yaşanabilir.
Ayrıca bazı düşük spread sunan hesap türleri, sadece yüksek teminatlı ya da profesyonel yatırımcılara sunulur. Küçük yatırımcıya ise spread düşük gibi görünür ama arka planda hacim sınırı, minimum işlem lotu gibi kısıtlamalar eklenir.
Kısacası spread’i tek başına değerlendirmek yeterli değil; işlem kalitesi, platform hızı, slipaj oranı ve toplam maliyet yapısı birlikte değerlendirilmelidir.
Stratejik Bakış: Spread ile Barışmak mı, Kaçınmak mı?
Spread kaçınılmaz bir maliyettir, tıpkı bir ticaretteki kira ya da vergi gibi. O yüzden hedef, spread’i sıfırlamak değil; doğru zamanda, doğru paritede, en uygun spread ile işlem yapmaktır.
Scalping (çok kısa vadeli al-sat) yapan yatırımcılar için spread en önemli kriterlerden biridir. Çünkü 5 pip’lik bir kazanç hedefinde 2 pip’lik spread, tüm işin %40’ını yutar. Bu yüzden scalping stratejileri genellikle düşük spread sunan ECN tarzı hesaplarla uygulanmalıdır.
Öte yandan uzun vadeli yatırımcılar için spread biraz daha az önemlidir ama yine de toplam maliyet içinde dikkate alınmalıdır.
Özetle
Forex piyasasında kazancınız sadece doğru tahminden değil, düşük maliyetten de geçer. Spread, her işlemde farkında olmadan cebinizden çıkan küçük bir masraftır. Bu nedenle işlem yaparken sadece grafiklere değil, arka plandaki işlem şartlarına da dikkat etmeniz gerekir.
Unutmayın: Asıl başarı, sadece nereden alıp sattığınızda değil, gerçekte ne kadar kazandığınızda gizlidir.